सार्वजनिक खरिदमा जेलिएको विकास

निर्माणसँग सम्बन्धित ऐन विदेशी पैसा र प्रभावमा बनिरहेका छन् । ठूला निर्माण आयोजनाका कारण पार्टी फुट्छन्, सरकार परिवर्तन हुन्छन् । आयोजना निर्माणका कारण आन्दोलन हुन्छन् । काम अवरुद्ध हुन्छन्, हामी विभक्त हुन्छौं । भाद्र ७, २०७३- कुनै पनि मुलुकको विकास प्रक्रिया सम्भवत: अवलम्बन गरिएको खरिद प्रक्रिया, निर्माण वातावरण र उपयोगितासँग सम्बन्धित छ । नेपालको सन्दर्भमा विकास किन भएन भन्ने […]

बहस : यस्तो हुनुपर्छ संघीयतामा स्वास्थ्य

संघीयतामा स्वास्थ्य शृंखला – १ नागरिकको सामाजिक सुरक्षाको हिसाबले स्वास्थ्य सबैभन्दा महत्वपूर्ण पाटो हो । शिक्षा एउटा पक्ष हो भने स्वास्थ्य पनि सँगसँगै जान्छ । नेपालको अहिलेको स्वास्थ्य सेवाको अवस्था दक्षिण एसियाका अन्य मुलुकको भन्दा धेरै कमजोर हैन । सहस्राब्दी विकास लक्ष्यमा रहेका स्वास्थ्यसम्बन्धी अधिकांश सूचकमा हामीले राम्रै सुधार गरिरहेका छौं । औसत आयु, नवजात […]

गलत जगमा उभिएको गठबन्धन

संविधान कार्यान्वयन गर्ने महत्त्वपूर्ण चरणमा सरकार परिवर्तन हुँदै छ । विगतमा संविधान जारी गर्दा कांग्रेस र एमालेको संयुक्त सरकार थियो । संविधान जारी भइसकेपछि कार्यान्वयनका लागि सहमति पालना गरिराख्नु आवश्यक छ भन्ने कांग्रेसले जरुरी ठानेन । त्यसैले उसले कांग्रेस र एमालेबीच भएका पूर्वसहमति र भद्र सहमति सबै तोड्यो । सोही बिन्दुदेखि सरकार परिवर्तनको खेल सुरु […]

निर्वाचनका लागि आधारभूत सहमति

 स्थानीय तहको पुनर्संरचना अहिलेको व्यवस्थापिका संसद्को आयु ०७४ माघ ७ सम्म मात्र छ । अर्थात् अबका १७–१८ महिनाभित्र हामी संघीय र प्रादेशिक संसद् तथा स्थानीय निकायको निर्वाचन नगरी नहुने अवस्थामा छौा । हाम्रो अहिलेको संविधानमा स्थानीय निकायको निर्वाचनसम्बन्धी अन्तरिम व्यवस्था राखिएको छ । तर, त्यसका लागि अब हामीसित त्यति धेरै समय छैन । स्थानीय निकायको […]

कर्णालीले खोजेको विकास

असार ७, २०७३- कठिन भूबनोट, अत्यासलाग्दा भीर–पहाड छिचोलेर नेपाली सेनाले कर्णाली करिडोर अन्तर्गत कालिकोटको खुलालु–हुम्ला सडकखण्ड अन्तर्गत लालीघाटदेखि रेङ्गिल सडकको ‘ट्रयाक’ खोलेको छ । त्यसैको अनुगमनका क्रममा कालिकोट पुगेर सडक शुभारम्भ गरेर गाडीमा रेङ्गिल पुग्दै गर्दा स्थानीय ८२ वर्षीय मोहनवीर शाहीले खुसी व्यक्त गर्दै भने, ‘गाडी हाम्ले पनि धेक्यौं (देख्यौं), अब जुनी फेरियो ।’ उनी […]

ओलीकै नेतृत्वमा सहमति

अहिलेको कार्यभार हाम्रो अहिलेको मुख्य कार्यभार नयाँ संविधानको प्रभावकारी तथा संस्थागत कार्यान्वयन गर्नु हो । संविधान प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन नभए लामो समयको संघर्षपछि आएको लोकतन्त्र र गणतन्त्र मात्रै होइन, सिंगो मुलुक नै अत्यन्त अप्ठेरो अवस्थामा पुग्ने सम्भावना छ । त्यसैले पनि त्यस्तो अप्ठेरोबाट मुलुकलाई त्राण दिलाउन राष्ट्रिय सहमतिको सरकार निर्माण हुनु आवश्यक छ । तर, […]

हुलाकी राजमार्ग र मधेसको विकास

जेष्ठ १८, २०७३- पूर्व–पश्चिम लोकमार्गको समानान्तर सीमा हुँदै करिब २० देखि ३० किमि दक्षिणतर्फ भएर फैलिएको सडक नै हुलाकी राजमार्ग हो । राणाकालीन समयदेखि नै चिठ्ठीपत्र ओसारपसार गर्ने हुलाकीहरू हिँड्ने छोटो बाटो जसलाई पद्मशमशेरले आगाडि बढएकाले पद्मरोड पनि भनिँदोरहेछ । यो तराई मधेसका जिल्लाहरू जोड्ने पहुँचमार्ग पनि हो । पूर्व–पश्चिम ९७५ किमि फैलिएको यो सडकसँगै […]

सम्झनामा वैशाख १२ :भूकम्प

वैशाख १२ घण्टाघरको घडीमा मध्याह्न १२ बज्नै लागेको थियो । त्यसैलाई बायाँ पारेर एक फन्को घुमेँ, अनि लैनचौरतर्फ मोडिएँ । भोलिपल्ट हुलाकी राजमार्गको अध्ययन भ्रमणमा निस्कनु थियो । त्यसैको तयारी सकेर म कास्कीको पिकनिकका निम्ति बालाजुतर्फ जाँदै थिएँ । सरस्वती क्याम्पस अघिल्तिर पुग्दै के थिएँ, मानिसहरु भागदौड गर्न थाले । मेरो गाडी अघिल्तिर भएका मोटरसाइकलहरु […]