के प्रचण्ड वैद्यकै लाइनमा गएको हो ?

हामी सबै राजनीतिक दलले जनतालाई माघ ८ मा संविधान दिन्छौं भन्ने बाचा र प्रतिबद्धता गरेका थियौं । तर आफ्ना सामूहिक प्रतिबद्धताअनुसार हामीले जनतालाई तोकिएको मितिमा संविधान दिन सकेनौं । यसमा विविध कारणहरुले काम गरेका छन् । मूल रुपमा संविधान आउन नसक्नुको कारण के हो भन्ने जनताले राम्ररी बुझेका छन् । सत्तापक्षको हैसियतमा संविधानसभाभित्र दुई तिहाईको […]

विकास ढिला भइसक्यो

संसदको विकास समितिले विगत केही समयदेखि निरन्तर चलाएको छलफलपछि हामी राजनीतिज्ञले बुझेको विकास र हुनुपर्ने विकासमा धेरै फरक रहेछ भन्ने महसुस भइरहेको छ । दिनहुँजसो हुने शीर्ष नेताहरूको बैठकमा देश विकासको एजेन्डाले समय पाएको छैन । दोस्रो जनआन्दोलन पछाडि ८ वर्ष हामीले नयाँ संविधान बनाउने भन्दै खेर फाल्याैं । तर न एकथान संविधान दिन सक्यौं, […]

माओवादी विघटनको दिशातिर

नेपालमा माओवादी आन्दोलनको तीव्र विस्तार र तीव्र विघटनले राजनीतिमा हतियार प्रयोग नगरी परिवर्तन हुँदै हुँदैन भन्ने एउटा उग्र सैद्धान्तिक मान्यता आफैँ खण्डित भएको छ । सामाजिक–आर्थिक विकृतिमाथिको असन्तुष्टि उपयोग गरेर जुन रूपमा विद्रोह संगठित गरियो र भूराजनीतिक सन्तुलनका आयामलाई उपयोग गरेर जुन रूपमा माओवादी आन्दोलनले सामरिक शक्ति आर्जन गर्‍यो, राजनीतिको सफलता त्यत्तिमै निहित हुँदैन भन्ने […]

कर्णालीको गरिबी र विकास

नेपाल मानव विकास प्रतिवेदन, २०१४ मा कर्णालीलाई सबै दृष्टिबाट मुलुककै सबैभन्दा पछाडि परेको क्षेत्र भनिएको छ। भोकमरी, महामारी दुस्साहसपूर्ण माओवादी आक्रमण र सरकारी प्रत्याक्रमण, भौगोलिक विकटताजस्ता भयावह विषय र घटनाका बेलामात्र मुलुकको ध्यान कर्णालीमा जान्छ। नत्र, उक्त क्षेत्र राज्यले सधैँ उपेक्षा र बेवास्ता गर्ने गरेको छ। भौगोलिकरूपले दुर्गम र विकट भएकाले कर्णाली अर्थात पुरानो जुम्ला […]

एमालेले गर्न नसकेको काम

   राजनीतिक धारका हिसावले पार्टीहरुको चिनारी खोज्ने परिपाटी अहिले समाजमा छ । अव पार्टीहरुका दस्तावेज, घोषणापत्र र तिनीहरुका उद्घोषले दिने परिभाषाका आधारमा मात्र आम जनताले पार्टीहरुलाई चिन्ने र त्यस अनुरुप ब्यवहार गर्ने पद्दति भने फेरिएको छ । परम्परामै राजनीतिको परिभाषा खोजिरहेको तप्का अहिले पनि भन्छ एमाले डेमोक्र्याटिक पार्टी हो कि कम्युनिस्ट ? यो दुईवटा मध्ये […]

विकासका आधार

गरिब मुलुक (गरिबको मुलुक ?) मानिने हाम्रा गाउँगाउँमा सडक भने खनिएको खनिएकै छन् । गरिबसँग आफ्नो गाडी हुने त प्रश्नै भएन महँगो भाडा तिर्ने पैसा पनि हुँदैन । कसका लागि पहरा फोर्दै बाटा बन्दैछन्? मुगुमा सडक खन्ने पैसाले कोहलपुरमा ‘मुगु अपार्टमेन्ट’ बनाउने हो भने दुई तीन बिल्डिङमा सिंगै जिल्लाबासी अटाउन सक्नेछन् । वर्षमा दुई महिना […]

सार्क : कुरा हैन काम गरौँ

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सार्क सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै भनेका छन “दक्षिण एशियाली राष्ट्रहरुको कुल ब्यापार भारतको पक्षमा रहेपनि यो दिगो हुन् सक्दैन,त्यसकारण यो क्षेत्रको व्यापारिक सम्बन्ध अझै बिस्तार हुनुपर्छ ।” ब्यापार विस्तारका लागि दक्षिण एसियाली स्वतन्त्र ब्यापार क्षेत्र (साफ्टा) स्थापना भयो तर यो क्षेत्र भित्र कुल ब्यापारको ५ प्रतिशत हिस्सा मात्रै छ । ब्यापार बिस्तार […]

विकास र पूर्वाधारको साइनो

नेपाल सामन्तवादी छ कि पुँजीवादी भइसक्यो भन्ने बहसले चमेलिया जलविद्युत् योजना कति छिटो बन्छ र सुदूरपश्चिममा अन्धकार चिर्न सकिन्छ भन्ने प्रश्नको उत्तर पाइँदोरहेनछ । संविधान कस्तो हुनुपर्छ भन्ने बहसले काठमाडौं–तराई जोड्ने द्रूत मार्ग कस्तो बनाउने र कहिले सक्ने भन्ने प्रश्नको उत्तर प्राप्त हुँदोरहेनछ। भौतिक पूर्वाधार विकासजस्तो विशुद्ध प्राविधिक विषयमा पनि हामी राजनीतिकर्मी नै जान्नेसुन्ने बनिरहेका […]